REVIEW - Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8

Door HackingDutchman op woensdag 28 juli 2021 15:33 - Reacties (0)
Categorie: Lensreviews, Views: 811

Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


Een veel geziene lens, de Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8. Ze zijn er in veel verschillende soorten, van glimmend aluminum, met rode T en zonder, tot zwarte meer conventioneel uitziende exemplaren.
Je hebt de:
-Vooroorlogse rangefinder versie
-Naoorlogse zilveren versie, 1950-1954
-Vorwahlspringblende zilveren versie, 1954-1958
-Laatste zilveren versie, 1956-1969
-Zebra versie, 1966-1975
-Zwarte versie, meest recent, 1984-1990



Hier kijken we naar de Vorwahlspringblende versie uit 1954-1958, te zien in de foto's.
In het verleden heb ik nog de naoorlogse versie gehad, ding was héél klein en licht, een zebra versie en een aantal zwarte versies. Van allemaal was ik niet onder de indruk en heb er nooit één in mijn persoonlijke collectie gehad. De PentaxForums score van deze lens is vrij hoog, is dat ook zo als we een beetje kritisch naar de prestaties gaan kijken? We gaan het zien.

BOUWKWALITEIT
De bouwkwaliteit van de lens is zeer goed te noemen. Alles is ook onderhuids goed te maken en de lens zit niet te ingewikkeld in elkaar. Er zit geen speling op onderdelen van de lens en ook na 63 jaar functioneert de lens nog naar behoren.



De buitenzijde is van van blank aluminium en ziet er mede daardoor opvallend uit. De focus loopt soepel, maar niet zo soepel als vintage lenzen die wat later geproduceerd zijn, ook niet na een smeerbeurt. Het diafragma bestaat uit een preset diafragma, wat we ook kennen van de 58mm Biotar. Je drukt de diafragmaring in, draait hem naar desbetreffende F-waarde en je kan de ring loslaten. Als je weer aan de ring draait zonder hem in te drukken beweegt het diafragma mee. Om het diafragma te laten functioneren moet de pin onderaan de lens, op de mount, ingedrukt zijn.



Mijn ervaringen met de Tessar lensjes qua bouwkwaliteit zijn goed, op één versie na, de meest recent geproduceerde zwarte versie. Deze dingen konden rammelen en voelden ook nog eens zeer goedkoop aan. Let er bij deze versie dus extra goed op of de lens nog een beetje solide aanvoelt en presteert.

OPTISCHE KWALITEIT
Met een maximaal diafragma van F2.8 zou je verwachten dat deze lens wijd open al scherp is, maar dat is helaas niet het geval. De scherpte wijd open is bruikbaar, maar ook niet veel meer in mijn opinie. Dit valt enigszins tegen. Echter, voor portretten is enige zachtheid soms vereist, dan kun je deze lens prima gebruiken.





De scherpte is er in het middelste deel van het beeld en neemt af naar de randen toe. De scherpte neemt vrij geleidelijk af en niet te direct. Aan de buitenranden is de scherpte niet echt bruikbaar meer, maar het valt alleszins mee voor een vintage lens.




De achtergrondonscherpte is redelijk anders dan dat je normaal van Zeiss glas verwacht. De bokeh is namelijk bubbel-achtig, zoals je misschien wel kent van de Meyer Optik Trioplan serie. Dat is niet vreemd, want deze zeepbel-achtige bokeh komen we vaker tegen bij lenzen met een ‘’triplet’’ design, denk aan de befaamde ‘’trio’’plan serie en ook de veel geziene Meyer Optik Domiplan. Een nadeel van deze designformule is echter wel de relatief slechte lichtsterkte en het niet zo scherpe beeld wijd open. Dat zien we hier duidelijk ook terug.
Door de maximale diafragma-opening van F2.8 is de bokeh bij close-up shots een beetje druk, omdat er te veel scherptediepte aanwezig is. De achtergrond moet namelijk wat verder van het onderwerp weg staan om een kleinere scherptediepte te creëren, in vergelijking met bijvoorbeeld een F1.8 lens.
Als de achtergrond voldoende ver weg staat, blijft de achtergrondonscherpte relatief druk, niet zo zacht. Je moet dus goed rekening houden met dat de achtergrond niet te veel afleidt.










Ik kon nauwelijks vervorming waarnemen toen ik de muur op de foto nam. De lens presteert op dit punt dus erg goed.
Vignetting in de hoeken is er wel, maar niet veel. Makkelijk te corrigeren tijdens de nabewerking en in mijn ogen niet noemenswaardig.





De kleuren zijn enigszins onverzadigd en niet erg contrastrijk. Dit produceert een vintage look.





Tevens ongebruikelijk voor Zeiss glas is de afwezigheid van chromatische aberratie. Dit is echt zeer goed onder controle. Ik zou bijna zeggen dat het nagenoeg afwezig is. Hier presteert de lens dus duidelijk bovengemiddeld.



Flares en dergelijke wil je zoveel mogelijk ontwijken. Sterke zon geeft vreselijke flares of enorme afname van contrast. Het enige positieve is dat in sommige gevallen je alleen een afname in contrast hebt en er daardoor een soort haze ontstaat over de gehele foto. Dit geeft een contrastarm beeld dat er redelijk retro/vintage uit ziet.
Het eerste element ligt vrij diep in de lens. Hierdoor fungeert het eerste deel van de lens eigenlijk als een soort zonnekap, waardoor je relatief weinig last hebt van flares.







CONCLUSIE
Een van de hoofdredenen waarom ik de lens niet zou aanbevelen is de maximale diafragma-opening van F2.8. F2.8 is niet erg lichtsterk in vergelijking met F1.8 en zelfs F2.
Er is veel meer scherptediepte dan bij 50mm F1.8 en F2 lenzen, logisch. Dit betekent wel dat het onderwerp verder van de achtergrond af moet staan om weinig scherptediepte te creëren, in vergelijking met grotere maximale diafragmawaardes. Je ziet minder snel van die mooie bokehballen en de achtergrond kan onrustig worden omdat het niet genoeg uit focus is. F2.8 is toch veel minder veelzijdig dan F2 of F1.8 en dat merk je duidelijk. De lens schijnt wel zijn mannetje te staan op F5.6 tot F8, maar ja, er zijn maar weinig lenzen die dat niet doen….

Voor de rest produceert deze lens wel een karaktervol en vintage beeld. Samen met de aparte zeepbel achtige bokeh maakt wel dat de lens opvalt. Mocht je dus echt een vintage en relatief zacht resultaat nodig hebben met enigszins opvallende bokeh op 50mm met F2.8, dan is deze lens het overwegen waard. Misschien leuk voor video, als de bokeh niet te druk is daarvoor. Echter, zou ik iets kiezen wat gewoon onscherp is zonder de aparte zeepbel bokeh.

Dit is dus een lens waarbij je twee keer achter je oren moet krabben wil je tot aanschaf over gaan. In mijn ogen vallen de totale prestaties van de lens een beetje tegen en is dit een lens die ik niet snel zou aanbevelen.
Mocht je er een tegenkomen voor 20 euro kan je het erop wagen, voornamelijk voor het zeepbel bokeh effect bij wijd open diafragma. Echter, bedenk wel dat voor hetzelfde geld je een Mamiya/Ricoh/Yashica/Revuenon/etc hebt met een F waarde van F1.7/F1.8/F2, een lens die een stuk veelzijdiger is. Mocht je dus niet vast zitten aan het bokeh effect, zou ik iets anders zoeken.


Trouwens, als je helemaal goed gaat op de zeepbel bokeh, koop dan gewoon een 50mm F2.9 trioplan, die zijn nog enigszins te betalen, in vergelijking met de 100mm Trioplan, en produceert zeepbellen als een malle. Ze zijn echter wel erg zacht wijd open. Wil je toch wat goedkopers, zoek dan een 80mm F2.8 Pentacon projectielens, zit vaak bij een oude diaprojector. Een adaptertje, beetje ducttape en je hebt een lens die zich kan meten aan de 100mm Trioplan.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html


Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.


Volgende: Nadelen van vintage objectieven 29-07 Nadelen van vintage objectieven
Volgende: REVIEW - Carl Zeiss MC Flektogon 20mm F2.8 26-07 REVIEW - Carl Zeiss MC Flektogon 20mm F2.8

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze post


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Via deze link kun je inloggen als je al geregistreerd bent. Indien je nog geen account hebt kun je er hier één aanmaken.