Bestaansrecht Micro Four Thirds

Door HackingDutchman op maandag 9 augustus 2021 13:41 - Reacties (5)
Categorie: Fotografie, Views: 1.608

Bestaansrecht Micro Four Thirds

Micro Four Thirds, de naam van de mount, ook wel MFT of M4/3 genoemd. Samen met de gelijknamige sensor, een met een cropfactor van maar liefst 2x, hebben we het over het Micro Four Thirds systeem.

Op papier heeft het systeem weinig voordelen. De sensor is klein, misschien wel té klein. Een kleine sensor met alsnog vele megapixels, zo rond de 20-24, betekent kleine pixels. Kleine pixels betekent weinig lichtinval per pixel. Zo heb je minder speling qua sluitertijd, ISO en diafragma, want je moet veel meer licht weten te vangen dan een sensor van 1,6x crop of full frame. Dit betekent dat het dynamisch bereik een stuk kleiner wordt.

Panasonic gaf heel het formaat een boost door vol in de zetten op video. Er was een tijd dat nagenoeg elke beginnende tot medium videograaf wel een Panasonic body ergens had liggen. Tegenwoordig is 4K video mainstream geworden en kunnen meerdere bodies ook ongecomprimeerde video uitspugen, al dan niet met behulp van een externe recorder.

Voordelen
Er zijn enkele voordelen te noemen voor het systeem. Zo biedt de cropfactor van 2x een mogelijkheid tot ultra tele brandpuntsafstanden. Een standaard 200mm objectief wordt namelijk maar liefst uitgerekt tot 400mm, 300mm tot 600mm, en … u ziet het al, doe alles maar gewoon maal twee.
Voor wildlife kan je dus met een relatief goedkope lens letterlijk héél ver komen. Geen 10.000 euro uitgeven aan een knoepert van een lens, die ook nog niet eens te tillen valt. Je kan de normale brandpuntsafstand gewoon delen door twee, de prijs vaak zelfs nog meer.

Klein en compact. Omdat er maar een klein sensortje belicht moet worden hoeft het glas ook niet zo groot te zijn. Er kunnen hierdoor zeer compacte lenzen gebruikt worden op de camera, dat maakt de uiteindelijke combinatie van body en camera ook zeer compact.
Die compactheid maakt zo’n systeempje uitermate geschikt voor straatfotografie en reizen. Je hoeft niet veel gewicht mee te zeulen en hebt toch nog iets beters in je handen dan zo’n compact cameraatje.

De prijs van lenzen ligt beduidend lager dan voor full frame exemplaren. Dat komt uiteraard omdat er minder glas nodig is. De prijzen van de bodies ligt ook wel iets lager, maar op de tweedehandsmarkt tik je ook een APS-C exemplaar op de kop voor zeer weinig, die hebben dan ook meer megapixels en een betere lichtsterkte.

Sensor stabilisatie is vaak beter op MFT camera's. De sensor heeft ten opzichte van de mount meer bewegingsruimte. Hierdoor kunnen er grotere afstanden afgelegd worden. Ook is de sensor kleiner en dus lichter, in theorie kan de sensor dus sneller heen en weer bewegen.

Meer voordelen zie ik er eigenlijk niet in.
Nadelen
Het is al benoemd, de kleine sensor met de slechte lichtgevoeligheid. De meeste hebben het wel gemerkt toen ze bijvoorbeeld van APS-C naar full frame overstapten, of misschien zelfs van MFT naar APS-C. Omdat de pixels zo ontzettend klein zijn is er minder dynamisch bereik aanwezig. De ISO opkrikken zal al snel ruis geven, in vergelijking met APS-C en full frame sensoren.
Je lijkt dus veelal gebonden te zitten aan goed belichte omstandigheden, om het opkrikken van de ISO en bewegingsonscherpte door te lange sluitertijden te voorkomen.

Voor alleen de beeldstabilisatie hoef je het MFT systeem niet meer te kiezen. Deze is tegenwoordig namelijk te vinden op vele systeemcamera's, werkt goed, en wordt nog steeds bij elke iteratie beter. Dit geldt natuurlijk ook voor de MFT camera's.

Een hele wijde groothoeklens is moeilijk te krijgen. Een 10mm wordt namelijk al een 20mm, enzovoorts.

Tegenwoordig zijn er vele compacte APS-C systeemcamera’s. Sommige formaten zijn zelfs compacter dan die van het Micro Four Thirds systeem. Over het algemeen is de Sony 6000 serie compacter dan de gemiddelde MFT camera, een stuk compacter zelfs.
De grootte van de Sony full frame A7 serie valt ook reuze mee, deze zijn maar een fractie groter dan die van de gemiddelde MFT body.
Leuk voorbeeld, neem de Sony A7C, een super compacte camera met een full frame sensor erin. De prijs daarvan is alleen wel weer gigantisch….
Er wordt echter wel gezeurd over de ergonomie. Er is nog een groot scala aan mensen die een wat grotere camera prefereert, want dat ligt doorgaans wat beter in de hand. Wel hoor ik steeds meer mensen die dat compacte wel fijn vinden. Die trend lijkt dus langzaamaan te verschuiven.
Relativeren
MFT concurreert op papier maar moeilijk met APS-C. APS-C biedt meer voordelen en er zijn veel meer objectieven voor beschikbaar. APS-C is relatief betaalbaar, voor fotografie én videografie, bodies én lenzen, al dan niet tweedehands.
APS-C wint op papier in elk geval van MFT én full frame, alle aspecten vergeleken. Prijzen nieuw en tweedehands, lensaanbod nieuw en tweedehands en de kwaliteit lenzen.
Full frame blijft de duurste en zwaarste optie van de drie, maar biedt wel de meeste speelruimte bij het schrijven met licht.

Misschien ligt het wel aan de kracht en naamsbekendheid van Olympus van vroeger uit, dat MFT nog steeds aanwezig is.

In Azië geloven ze nog heilig in MFT. In Japan heeft het systeem een marktaandeel van maar liefst 21,7%. Echter, aan de modellen zie je duidelijk dat het de onderste kan van de markt betreft.
Dit geeft misschien wel het antwoord op de vraag, het bestaansrecht is vooral te zoeken bij de beginnende fotograaf. Door de lage prijs van de instapmodellen en alle lenzen biedt dit systeem wel een perfecte kijk in de fotografie. Er zijn altijd nog genoeg mensen die hun heil niet durven te zoeken in tweedehands exemplaren, en dan zit je voor weinig geld al snel gebonden aan een MFT systeem.

Zo slecht is een MFT systeem natuurlijk ook weer niet. Je hebt alleen een stuk minder vrijheid bij het spelen met licht in het algemeen, maar dat is wel waar fotografie(‘’schrijven met licht’’) in het algemeen om draait. Of de voordelen opwegen tegen de nadelen, kan je uiteraard alleen zelf afwegen. Een goede fotograaf kan met alle drie de systemen mooie plaatjes schieten, dus pin jezelf niet vast aan één van de drie.


Wat is jouw mening over het Micro Four Thirds systeem? Hoe zie jij de toekomst van het sensorformaat?

*Update - Paar fouten eruit gehaald en wat informatie toegevoegd van frankmulder's reactie.

Volgende: REVIEW - Panagor PMC 24mm F2.5 15-08 REVIEW - Panagor PMC 24mm F2.5
Volgende: Voordelen van vintage lenzen 05-08 Voordelen van vintage lenzen

Reacties


Door Tweakers user JeppieW, dinsdag 10 augustus 2021 09:09

Als gebruiker van het MFT systeem heb ik dat destijds (2015) uitgekozen om de vormfactor. Klein en licht met een groot aantal betaalbaren en ook minder betaalbare lenzen van diverse merken op dat moment beschikbaar.
Mijn hele set van 1 body, 4 primes (van groothoek tot licht tele) en 1 telezoom passen inclusief accessoires in 1 rugzak die gewoon een hele dag te dragen blijft.

Inderdaad verlies ik daarmee een aantal zaken. Naast het reeds genoemde nadeel van weinig licht op de kleinere sensor heeft dit formaat ook nog gevolgen voor de maximaal te bereiken bokeh. Ook een nadeel, in sommige gevallen.

Allemaal bekende nadelen, maar voor mij was het sterk gereduceerde gewicht en het beschikbaar zijn van veel lenzen toch belangrijker.

Ondertussen zien we andere merken opkomen met systeemcamera's die met een grotere sensor ongeveer dezelfde vormfactor weten te bereiken. Deze systemen hebben nu ook een grote keus in lenzen. Zou ik nu nog steeds voor het MFT systeem kiezen? Ik weet het niet, maar gelukkig hoef ik nu ook niet te beslissen. Ik fotografeer voorlopig nog lekker door met wat ik nu heb.

Door Tweakers user monkey7, dinsdag 10 augustus 2021 12:11

Same same JeppieW. Ik ben eind 2016 ingestapt en ook toen waren er gelijk formaat aps-c bodies. Maar glas en toebehoren werden al snel groter, duurder en zwaarder.

Ik fotografeer graag in de bergen en onderweg op plekken die niet zomaar bereikbaar zijn. Dan gaan de grammen, centimeters en 'hufterproofheid' tellen. Men verzinkt vaak in discussies over de hoogste scherpte en zachtste bokeh, maar daar heb ik niets aan als ik niet op locatie kan komen of die ene lens niet bij heb omdat die te zwaar is.

Door Tweakers user euchromatic, dinsdag 10 augustus 2021 12:27

Hier ook een gebruiker van M43/MFT/μ43. Voor mij telt de compactheid sterk: ik heb nooit een fototas mee, camera en meerdere lenzen gaan in een gevoerde zak in mijn normale rugtas, waardoor ik op reis minder een toerist lijk. Ook heb je voor <1000 euro een prima set met camera met IBIS, een F2.8 zoomlens en een lichtsterke prime, waarmee ik ook prettiger rondloop dan met een vergelijkbare FF set van >2500 euro.

Daarnaast is ook de volwassenheid van het ecosysteem een pluspunt (itt APS-C bij alle merken behalve Fuji) : bodies zijn er van zeer compacte rangefinders tot full-size SLR-formaat. Er is veel keuze in schappelijk geprijsde zooms, primes en macrolenzen van meerdere merken en ook 2e hands is veel aanbod. Voor de liefhebber zijn er de dure Pro lenzen van Olympus en Leica en is het er makkelijk om vintage lenzen via een adapter op M43 te gebruiken.

Natuurlijk zijn er nadelen, maar voor 95% van de foto's die ik maak is het systeem niet de beperkende factor: dat ben ikzelf, met mijn eigen beperkte tijd, techniek en vaardigheden :-)

Als ik opnieuw zou beginnen zou ik wellicht nog eens goed kijken naar Fuji, die hebben tegenwoordig een mooi APS-C aanbod. Sinds de overname verwacht ik geen actieve productontwikkeling van Olympus/OMDS meer en ook Panasonic richt zich nu meer op FF, op langere termijn is de toekomst van M43 daardoor onzeker, maar voorlopig is het een prima systeem waar je voor relatief weinig geld kwalitatief goede spullen kan vinden.

Door Tweakers user frankmulder, dinsdag 10 augustus 2021 13:32

Dat MFT een compromis is weet iedereen (net zoals "full frame" een compromis is overigens), maar er zitten veel fouten in je artikel.
Op papier heeft het systeem geen enkel voordeel.
Ik snap niet wat je hiermee bedoelt. Je noemt verderop toch enkele voordelen op?
Een kleine sensor met alsnog vele megapixels, zo rond de 20-24, betekent kleine pixels.
Er zijn op het moment geen MFT-camera's met 24 megapixels.
Kleine pixels betekent weinig lichtinval per pixel. Zo heb je minder speling qua sluitertijd, ISO en diafragma, want je moet veel meer licht weten te vangen dan een sensor van 1,6x crop of full frame.
Nee, je hoeft met MFT niet "meer licht" te vangen. Als je dezelfde sluitertijd, ISO en diafragma gebruikt, krijg je een even helder beeld. Ook als je met equivalentie rekening houdt zul je zien dat dit geen issue is. Waar je wel op uitkomt is dat je op MFT geen equivalente lenzen hebt voor sommige FF-lenzen (zoals een FF 35mm f/1.4; er is geen 17.5mm f/0.7 in MFT), net zoals je op FF geen equivalente lenzen hebt voor sommige MFT-lenzen (zoals de MFT 35-100mm f/2.8; er is geen 70-200mm f/5.6 op FF). En natuurlijk dat je bij FF camera's hebt met meer megapixels (waar je bij MFT een panorama moet schieten of pixel shift moet gebruiken om meer pixels te krijgen).

Zolang je equivalente lenzen gebruikt (en dus de 2x crop factor toepast) heb je dezelfde speling qua sluitertijd, ISO en diafragma.
De prijs van lenzen ligt beduidend lager dan voor full frame exemplaren.
Helaas moet ik toegeven dat dit niet altijd het geval is, ook al schiet ik mezelf daarmee in de voet wat betreft mijn MFT-fanboy-talk. ;) Als je bijvoorbeeld de "look" van een FF 50mm f/1.8 wilt hebben, kom je op MFT (voor een autofocus-lens) het dichtst bij met de Olympus 25mm f/1.2, maar die is nogal duur en geeft je meer scherptediepte dan die 50mm f/1.8 (wat je misschien niet wilt). (Die Olympus is wel een erg goede lens met weinig optische defecten overigens)
Omdat de pixels zo ontzettend klein zijn valt er gewoon minder licht op elke pixel. Je zal dus sneller de ISO op moeten krikken, maar dat kan ook niet te hoog, want anders heb je teveel ruis.
Het is juist andersom. Met MFT hoef je minder snel de ISO op te krikken, omdat je equivalente diafragma 2 stops wijder is, en je je ISO dus 2 stops lager kan houden.
Je lijkt dus veelal gebonden te zitten aan wijd open diafragma’s, balanceren op het randje van je ISO ruis en hopen dat je geen bewegingsonscherpte krijgt bij een te lange sluitertijd.
Dit is geen issue, zoals hiervoor uitgelegd. Dat merk je vanzelf als je serieus MFT gebruikt. :) FF heeft wat dit betreft alleen een voordeel als je bereid bent om scherptediepte op te geven (wat bijvoorbeeld prima kan als je een portret maakt, maar niet als je een landschap wilt vastleggen). James Popsys legt het wel leuk uit: https://www.youtube.com/watch?v=hxJnkhoZlDg (hij gebruikt allebei).
Voor die beeldstabilisatie hoef je het al lang niet meer te doen. Die zit tegenwoordig op elke systeemcamera body en werkt goed.
Er is bijna geen enkele camera die kan tippen aan de beeldstabilisatie in de Olympus E-M1 iii. Op papier wordt er wel vaker "5-7 stops verbetering" geclaimd, maar in real-world-tests is de Olympus vaak meerdere stops beter dan de concurrentie. Zie bijvoorbeeld deze vergelijking: https://mirrorlesscompari...-xt4-vs-omd-em1-iii-ibis/. Maar test het zelf gerust ook even uit, of je met jouw camera zonder al te veel moeite handheld een scherpe foto kan maken met een 24mm-lens bij een sluitertijd van 10 seconden. :)
Een wijde groothoeklens is moeilijk te krijgen. Een 10mm wordt namelijk al een 20mm, enzovoorts.
Moeilijk te krijgen? Hoe wijd wil je gaan? Er zijn best wat goede lenzen te vinden die bij 7 of 8mm beginnen. Als je nog wijder wilt gaan dan 14mm (FF-equivalent) wordt het inderdaad wel lastig, en als je heel vaak wide angle schiet (en weinig tele) dan zou MFT niet mijn eerste keus zijn. Maar als je al MFT gebruikt en je wilt een ultragroothoeklens erbij, dan is er genoeg aanbod.
Tegenwoordig zijn er vele compacte APS-C systeemcamera’s. Sommige formaten zijn zelfs compacter dan die van het Micro Four Thirds systeem. Over het algemeen is de Sony 6000 serie compacter dan de gemiddelde MFT camera, een stuk compacter zelfs.
De grootte van de Sony full frame A7 serie valt ook reuze mee, deze zijn maar een fractie groter dan die van de gemiddelde MFT body.
Dat klopt, maar de grootte van de camera maakt nauwelijks uit; het gaat vooral om de grootte van de lenzen. Je komt er dan bijna altijd op uit dat MFT compacter is (tenzij je voor je vergelijking een heel specifieke selectie maakt van lenzen).
MFT concurreert op papier maar moeilijk met APS-C. APS-C biedt meer voordelen en er zijn veel meer objectieven voor beschikbaar. APS-C is relatief betaalbaar, voor fotografie én videografie, bodies én lenzen, al dan niet tweedehands.
Dit is niet mijn ervaring. Toen ik mijn eerste ILC wilde kopen en verschillende systemen vergeleek, was Fujifilm zowel tweedehands als nieuw duurder dan MFT (en ik merk dat nog steeds). Misschien kan je wel een compacte betaalbare setup vinden (bij Sony bijvoorbeeld), maar dan kom je weer op dingen zoals dat de kitlens niet zo goed is (en de betere lenzen weer wel duur zijn) en dat de ergonomie van de body slechter is, etc. Verder is het verschil tussen APS-C en MFT niet ontzettend groot (factor 1.3), en is het aanbod voor telelenzen een stuk minder aantrekkelijk dan bij MFT. Mijn conclusie was juist dat APS-C maar moeilijk concurreert met MFT: minder lensaanbod, duurdere camera's+lenzen, grotere+zwaardere lenzen, maar niet veel betere beeldkwaliteit.
APS-C wint op papier in elk geval van MFT én full frame, alle aspecten vergeleken. Prijzen nieuw en tweedehands, lensaanbod nieuw en tweedehands, kwaliteit lenzen en de opties beschikbaar op de camera’s.
Full frame blijft de duurste en zwaarste, maar biedt wel de meeste speelruimte bij het schrijven met licht.
Hier gaan we weer, "op papier"... Misschien moet je een keer daadwerkelijk de vergelijking "op papier" maken, met concrete voorbeelden? "Lensaanbod nieuw en tweedehands" is bij MFT groter dan bij welk APS-C-systeem maar ook. Voor "kwaliteit lenzen" denk ik dat je met FF beter af bent. "Opties beschikbaar op de camera's" hangt ervan af wat je wilt, maar ik denk niet dat ASP-C-camera's over het algemeen meer/betere opties hebben dan MFT en FF.

Full frame is overigens niet de duurste en zwaarste, daarvoor moet je bij medium format zijn. :)

[Reactie gewijzigd op dinsdag 10 augustus 2021 22:46]


Door Tweakers user HackingDutchman, dinsdag 10 augustus 2021 22:33

frankmulder schreef op dinsdag 10 augustus 2021 @ 13:32:
Dat MFT een compromis is weet iedereen (net zoals "full frame" een compromis is overigens),

[...]

C-camera's over het algemeen meer/betere opties hebben dan MFT en FF.

Full frame is overigens niet de duurste en zwaarste, daarvoor moet je bij medium format zijn. :)
Kijk, dit is een reactie waarop ik had gehoopt. Bedankt voor de duidelijke informatie!

Moet ook wel toegeven dat het een beetje snel en cynisch geschreven was :9

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Via deze link kun je inloggen als je al geregistreerd bent. Indien je nog geen account hebt kun je er hier één aanmaken.