REVIEW - Carl Zeiss Jena Flektogon 25mm F4

Door HackingDutchman op vrijdag 30 juli 2021 21:40 - Reacties (2)
Categorie: Lensreviews, Views: 1.148

Carl Zeiss Jena Flektogon 25mm F4

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


De Flektogon (35mm film of ‘’full-frame’’) serie telt een aantal groothoeklenzen in de bandbreedte van 35mm tot 20mm. De 35mm en de 20mm versies zijn relatief bekend, maar daarnaast is er ook nog een 25mm versie. De 25mm lijkt in eerste instantie een ondergeschoven kindje. Er is in tegenstelling tot de 20mm en 35mm versies maar één 25mm versie, een met een maximaal diafragma van F4.

Er hangt iets mysterieus over de lens. Als je op het internet gaat zoeken over informatie over de 25mm Flektogon, kom je bij lange niet zo snel zo ver als bij de 20mm en 35mm versies. Tevens lijkt deze lens de meest zeldzame van de hele reeks. Ze komen niet vaak voorbij, maar dat komt de 20/2.8 eigenlijk ook niet.

Er schijnen er 19.380 gebouwd te zijn in zeven jaren tijd. Daarna stopte de productie, vanwege de snelle ontwikkelingen in het optische veld. Dat maakte de lens toen vrij snel ‘’verouderd’’.
Even snel ter vergelijking:
20/4: 49.000
20/2.8: 72.800
35/2.8: 196.000
35/2.4: 209.000 (M42 versie)
Er kan dus oprecht worden geconcludeerd dat dit een lens is die wat minder vaak voorkomt dan de rest van de Flektogon serie.

Ook van deze lens zijn er verscheidene gedaantes. Zebra, conventioneel zwart en zwart met een stukje (nep?)leer om de focusring. Ik zag één foto voorbijkomen van een zilveren exemplaar, echter, dit kan ook iemand zijn geweest die de lens heeft gepolijst, of een speciale versie voor iemand van Zeiss zelf. Qua mounts zijn de standaarden van de Flektogon serie uiteraard ook weer vertegenwoordigd, met een M42, Exakta en Praktina mount.



We doen het vandaag met een zebra versie. Het glas is schoon, de behuizing heeft minimale gebruikssporen, de focus loopt soepel en de lens rammelt niet. De focus kan ook hier van lekker dichtbij, +- 20cm, naar verder dan oneindig. De scherpstelnummertjes komen in het verre bereik nét niet overeen met de daadwerkelijke scherpstelafstand. Geen probleem, want ik stel toch altijd scherp door de zoeker heen, plus het feit dat je een breder bereik hebt dan aangegeven op lens, win win. Ik heb eigenlijk nog nooit de afstandsnummertjes op een lens gebruikt om scherp te stellen, jullie wel?

Na de 20mm F2.8 gaan we dus weer een stukje minder wijd, 5mm om precies te zijn. Eens kijken of deze brandpuntsafstand iets universeler is.
BOUWKWALITEIT
De bouwkwaliteit van de lens is zeer netjes. Geen rammelende onderdelen en alles werkt vrij soepel na een smeerbeurtje. Ook hier kun je makkelijk bij alle delen van het glaswerk komen om alles te ontdoen van eventuele schimmel die zich heeft opgebouwd. De lens kwam met wat haze, maar dat viel dus goed te verwijderen.
Er lijkt een enkele laag coating op te zitten, geen multicoating dus deze keer.

Opvallend is dat het diafragmamechanisme in deze lens wat beter lijkt dan bij de andere Flektogon lenzen. Hij lijkt wat robuuster en niet zoveel te vertrouwen op kleine plastic onderdeeltjes.

De bouwkwaliteit is dus zeker goed te noemen.

OPTISCHE KWALITEIT
De scherpte is uitmuntend. In het midden is de lens écht rétescherp. Zo scherp dat het mij verbaasde. Jawel, volledig ingezoomd op 42MP tot 100 procentpunten op F4 in het midden van het beeld is de lens super scherp. Dit heb ik niet vaak meegemaakt. Gelukkig maar, want naar mijn mening mag een lens op F4 sowieso zeer scherp zijn.
De scherpte neemt maar langzaam af bij de randen, een zeer goed resultaat. Er is wel sprake van flinke vignetting op F4. De vignetting neemt erg af als je het diafragma ietsjes dichtknijpt, maar de scherpteverdeling blijft nagenoeg gelijk. Wil je de randen ook scherp hebben, dan moet je het diafragma flink dichtdraaien.














Ook bij deze lens is de minimale focusafstand zeer minimaal, een zeer nette 20cm. Je kan dus gerust nog genieten van de bokeh die deze lens kan produceren. De korte focusafstand maakt dat de lens een stuk veelzijdiger wordt. De lenzen in de Flektogon serie staan bekend om hun minimale scherpstelafstand, deze lens hoort daar dus ook bij.









Qua kleuren valt ook deze 25mm Flektogon niet ver buiten de line up. Redelijk neutraal, tikkeltje aan de koude kant. De lens lijkt wel iets meer contrast te laten zien. Dit komt waarschijnlijk doordat het diafragma pas op F4 begint, en niet op F2.8. Het contrast neemt altijd toe naarmate je het diafragma verder dichtdraait.











De bokeh is niet bijzonder. Vergelijkbaar met de rest van de Flektogon’s. Vaak is een kleine groene rand om de bokehballen te zien, het lijkt in sommige gevallen zelfs een beetje zeepbel achtig. De achtergrondonscherpte is wel zacht, mits er genoeg afstand van de achtergrond tot het onderwerp is. De lens produceert over het algemeen een fraaie achtergrondonscherpte.



Chromatische aberratie is minimaal. Mocht het er zijn, dan is het nagenoeg altijd volledig weg te halen met de standaard ‘’Remove chromatic aberration’’ knop in Lightroom. Zeer goede prestaties van de lens op dit gebied.





Vignetting is ook aanwezig bij dit groothoek exemplaar. Wijd open valt het reuze mee en is het niet meer dan bij de gemiddelde vintage lens. Voor zo’n oude groothoek valt het zelfs goed te noemen. Als we het diafragma wat verder dichtknijpen dan wordt het minder.
Voor de vervorming lijkt hetzelfde te gelden, wel aanwezig, maar niet heel veel. De muur blijft redelijk recht. Ook hier een zeer net resultaat.







Flaren doet deze lens ook. Je verliest gelukkig weinig contrast en vaak zien de flares er best wel mooi uit. Echter, de lens kan ook heel lelijk flaren. Dit was nagenoeg altijd op te lossen door de hand er net iets boven te houden. Het grappige was dat ik met mijn hand vaak kon kiezen tussen álle flares, alléén een streep van bolletjes of géén flares.





CONCLUSIE
Een lens die overal goed presteert. Scherp, zachte achtergrondonscherpte, weinig chromatische aberratie, acceptabele vignetting en relatief weinig vervorming. Enige minpunt is de maximale diafragma-opening van F4. Als deze lens ook in F2.8 was geproduceerd zou dit waarschijnlijk een regelrechte uitblinker zijn. Echter, de lens is ook met F4 nog goed te gebruiken. Door de geweldige minimale scherpstelafstand kan je alsnog prachtige bokeh creëren.


We zijn op het einde gekomen van de full frame Flektogon serie. Niet helemaal in de perfecte volgorde, maar we hebben alle brandpuntsafstanden gehad, 20/F2.8 - 25/F4 - 35/F2.4. Alle presteerden zeer goed en hebben hun plaats in de bekendere vintage lenzen lijst zeker verdiend. Ze zijn dus niet voor niets zo bekend. De serie zou volledig zijn als er ook nog een 25/F2.8 geweest zou zijn, maar helaas ontbreekt die. Wat opvalt bij alle lenzen is de bokeh, die is redelijk gelijk, met een klein groen randje eromheen. Tevens de minimale scherpstelafstand, die is bij alle lenzen zeer goed.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html


Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.

*Interessant leesvoer over Zeiss, Flektogon en de 25mm versie:
https://zeissikonveb.de/ (alles over Duitse lenzen en de geschiedenis ervan, ultieme site , ultieme leestip!)
http://www.nadir.it/ob-fot/zeiss_flektogon/flektogon1.htm
http://www.nadir.it/ob-fot/zeiss_flektogon/flektogon2.htm
https://casualphotophile....ss-flektogon-lens-review/

Nadelen van vintage objectieven

Door HackingDutchman op donderdag 29 juli 2021 12:55 - Reacties (7)
Categorie: Fotografie, Views: 2.379

Het gebruik van vintage lenzen is niet alleen maar rozenkleur en maneschijn. Er zijn ook betrekkelijk wat nadelen, waardoor het gebruik van vintage objectieven niet voor iedereen is weggelegd. Een kijkje in de nadelen van vintage objectieven.



De eerste is vrij voor de hand liggend, geen autofocus. Tegenwoordig de dag is autofocus standaard op elke moderne lens. Met hier en daar een uitzondering bij third party exemplaren, zoals sommige Samyang, Voigtländer, Zeiss en wat meer niche-objectieven. Fotografeer je dus snel bewegende onderwerpen, dan gaat dat niet echt goed als je met de hand moet focussen. Je kan uiteraard van tevoren focussen en dan wachten totdat je onderwerp in je scherptegebied beweegt, maar dit is verre van ideaal.
Voor sportfotografie, en ook voor wildlife, zou ik toch voor een exemplaar gaan met autofocus. Natuurlijk ook in andere situaties, zoals bijvoorbeeld straatfotografie. Er loopt iemand op dát moment precies dáár, dan moet je op dát moment de foto kunnen maken.
Handmatig focussen gaat ook lang niet bij elke camera even gemakkelijk. Neem bijvoorbeeld een systeemcamera. Daarbij kan je gebruik maken van focus peaking en inzoomen tot 100% in de viewfinder. Hierdoor kan je perfect handmatig scherpstellen. Bij vele spiegelreflexcamera's is dit echter niet het geval. Je bent dan aangewezen op een adapter met een ‘’focus confirm’’, die eigenlijk bij lange na niet goed genoeg werken, of op je ogen en de optische viewfinder door de spiegel.



Randonscherpte. Nagenoeg elk vintage objectief heeft een slechte scherpte aan de randen, vooral bij wijd open diafragma, maar vaak ook nog enigszins bij geknepen diafragma. Hier doen moderne exemplaren het vaak vele malen beter.
Bij landschappen is dit een best wel nare bijkomstigheid. Je wilt immers, vaak zelfs met je groothoek, zoveel mogelijk vastleggen in één foto. Als er dan onscherpe randen aanwezig zijn met lelijke vervormingen en aberraties, dan moet je de randen eruit snijden en mis je een belangrijk deel van je compositie.



(Micro)Contrast / het behoud van details in de donkere en lichtere delen. Loop eens door het bos en kijk om je heen. Het is relatief donker in het bos, met af en toe een flink lichtere plek waar de zon door de bladeren en bomen schijnt. Deze lichte plekken stellen niet alleen je dynamisch bereik van je camera op de proef, maar ook die van je lens. Rondom deze lichte plekken kunnen flinke aberraties ontstaan en zelfs een verlies van contrast rondom deze plek. De lichte delen zijn zo ‘’licht’’ dat er nauwelijks tot geen detail behouden blijft. Bij een moderne lens, met beter glas en betere coatings, zijn er minder tot geen aberraties rondom zo’n plek. De details blijven dan behouden.
Je kan dit eigenlijk direct vergelijken met het dynamisch bereik van een camerasensor. Je camerasensor kan nog zo’n goed dynamisch bereik hebben, maar als de lens op die plekken gaat flaren, contrast verliest en aberraties vertoont, dan verlies je alsnog details in de hooglichten.



Niet elk vintage objectief heeft de tand des tijds goed weten te doorkomen. Vaak is er een euvel aanwezig zoals sporen van schimmel, veel stof in de lens, stroeve focus door opgedroogd vet op de helicoid of een dichtgeplakt diafragma. Het gebrekkig functioneren van de lens kan parten spelen in het gebruik van de lens. Een stroeve focus, of ongelijkmatig stroeve/soepele focus, zorgt voor een vertraging van het focusproces en kan zorgen voor flinke irritatie bij gebruik. Andere mankementen zoals een niet functionerend diafragma zijn iets erger. Er valt dan een volledige functie van de lens weg.



Een nadeel dat tegenwoordig eigenlijk alleen maar geldt voor spiegelreflexen, is het ontbreken van optische stabilisatie in de lens. Dit kan veel schelen bij de sluitertijd, gebruik van ISO en diafragma. Tevens zorgt de optische stabilisatie voor plaatjes met veel minder bewegingsonscherpte. Ik weet nog wel toen ik overstapte van een body zónder sensorstabilisatie naar een body mét sensorstabilisatie. Een wereld van verschil. Bewegingsonscherpte was in één keer nagenoeg verdwenen. Mocht je dus nog kunnen kiezen tussen een spiegelreflex en systeemcamera, kies dan gewoon voor een systeemcamera. Die hebben allemaal sensorstabilisatie, waardoor je meer vrijheid hebt in het gebruik van de lenzen op je camera.

De verschillende mounts van oude objectieven vragen allemaal een andere adapter. Gelukkig zijn nagenoeg alle adapters tegenwoordig makkelijk verkrijgbaar voor alle camera’s. Echter, je moet nog steeds weten welke mount er op de lens zit. Dit zorgt vaak voor problemen. Bij M42 gaat het nog, maar daarna wordt het voor veel mensen al snel te moeilijk. Gelukkig zijn er veel sites met voorbeelden van oude lensmounts en een korte Google opdracht doet vaak al wonderen.



Een nadeel voor vooral de natuurfotograaf, de lenzen zijn niet bestand tegen slecht weer. Tegenwoordig zijn veel lenzen ''weather sealed'', met name de duurdere exemplaren kan je gerust gebruiken in een hevige regenbui of sneeuwstorm. In Den Nederlanden hebben wij helaas niet altijd even goed weer. In seizoenen zoals de lente of de herfst kan er nog wel eens een onverwachte bui vallen. Vochtig weer kan ook roet in het eten gooien. Zelf restaureer ik nog wel eens zo'n objectief, en kan ik je vertellen dat bij vele exemplaren er genoeg spleten in zitten om te zorgen dat het water direct het focusmechanisme, of het diafragmamechanisme in loopt. Van Helios tot Zeiss lenzen. Vintage lenzen zijn dus vooral ''mooi weer'' lenzen.

Het laatste nadeel is de verzamelhoede. Ze zijn zo goedkoop, je kan ze blijven aanschaffen. Nog een en nog een en nog een. Die heeft ook weer een ander effect, dus moet er ook maar bij. Al snel kun je er helemaal in opgaan en op een gegeven moment heb je zoveel glas, dat je bij lange na niet alles kunt gebruiken. Dat kost natuurlijk onnodig veel geld en ruimte. Uiteraard is het ook zonde als die lenzen een beetje staan te verstoffen, dus bedenk altijd goed of je een lens houdt, kan gebruiken, of hem weer weg doet.

Wat vind jij tot nu toe de grootste nadelen van vintage lenzen?



*random foto's van de telefoon van afgelopen jaren

*update 2021-08-02, vergeten het ''weather sealed'' stukje toe te voegen, nu staat deze er ook bij.

REVIEW - Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8

Door HackingDutchman op woensdag 28 juli 2021 15:33 - Reacties (0)
Categorie: Lensreviews, Views: 812

Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


Een veel geziene lens, de Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8. Ze zijn er in veel verschillende soorten, van glimmend aluminum, met rode T en zonder, tot zwarte meer conventioneel uitziende exemplaren.
Je hebt de:
-Vooroorlogse rangefinder versie
-Naoorlogse zilveren versie, 1950-1954
-Vorwahlspringblende zilveren versie, 1954-1958
-Laatste zilveren versie, 1956-1969
-Zebra versie, 1966-1975
-Zwarte versie, meest recent, 1984-1990



Hier kijken we naar de Vorwahlspringblende versie uit 1954-1958, te zien in de foto's.
In het verleden heb ik nog de naoorlogse versie gehad, ding was héél klein en licht, een zebra versie en een aantal zwarte versies. Van allemaal was ik niet onder de indruk en heb er nooit één in mijn persoonlijke collectie gehad. De PentaxForums score van deze lens is vrij hoog, is dat ook zo als we een beetje kritisch naar de prestaties gaan kijken? We gaan het zien.

BOUWKWALITEIT
De bouwkwaliteit van de lens is zeer goed te noemen. Alles is ook onderhuids goed te maken en de lens zit niet te ingewikkeld in elkaar. Er zit geen speling op onderdelen van de lens en ook na 63 jaar functioneert de lens nog naar behoren.



De buitenzijde is van van blank aluminium en ziet er mede daardoor opvallend uit. De focus loopt soepel, maar niet zo soepel als vintage lenzen die wat later geproduceerd zijn, ook niet na een smeerbeurt. Het diafragma bestaat uit een preset diafragma, wat we ook kennen van de 58mm Biotar. Je drukt de diafragmaring in, draait hem naar desbetreffende F-waarde en je kan de ring loslaten. Als je weer aan de ring draait zonder hem in te drukken beweegt het diafragma mee. Om het diafragma te laten functioneren moet de pin onderaan de lens, op de mount, ingedrukt zijn.



Mijn ervaringen met de Tessar lensjes qua bouwkwaliteit zijn goed, op één versie na, de meest recent geproduceerde zwarte versie. Deze dingen konden rammelen en voelden ook nog eens zeer goedkoop aan. Let er bij deze versie dus extra goed op of de lens nog een beetje solide aanvoelt en presteert.

OPTISCHE KWALITEIT
Met een maximaal diafragma van F2.8 zou je verwachten dat deze lens wijd open al scherp is, maar dat is helaas niet het geval. De scherpte wijd open is bruikbaar, maar ook niet veel meer in mijn opinie. Dit valt enigszins tegen. Echter, voor portretten is enige zachtheid soms vereist, dan kun je deze lens prima gebruiken.





De scherpte is er in het middelste deel van het beeld en neemt af naar de randen toe. De scherpte neemt vrij geleidelijk af en niet te direct. Aan de buitenranden is de scherpte niet echt bruikbaar meer, maar het valt alleszins mee voor een vintage lens.




De achtergrondonscherpte is redelijk anders dan dat je normaal van Zeiss glas verwacht. De bokeh is namelijk bubbel-achtig, zoals je misschien wel kent van de Meyer Optik Trioplan serie. Dat is niet vreemd, want deze zeepbel-achtige bokeh komen we vaker tegen bij lenzen met een ‘’triplet’’ design, denk aan de befaamde ‘’trio’’plan serie en ook de veel geziene Meyer Optik Domiplan. Een nadeel van deze designformule is echter wel de relatief slechte lichtsterkte en het niet zo scherpe beeld wijd open. Dat zien we hier duidelijk ook terug.
Door de maximale diafragma-opening van F2.8 is de bokeh bij close-up shots een beetje druk, omdat er te veel scherptediepte aanwezig is. De achtergrond moet namelijk wat verder van het onderwerp weg staan om een kleinere scherptediepte te creëren, in vergelijking met bijvoorbeeld een F1.8 lens.
Als de achtergrond voldoende ver weg staat, blijft de achtergrondonscherpte relatief druk, niet zo zacht. Je moet dus goed rekening houden met dat de achtergrond niet te veel afleidt.










Ik kon nauwelijks vervorming waarnemen toen ik de muur op de foto nam. De lens presteert op dit punt dus erg goed.
Vignetting in de hoeken is er wel, maar niet veel. Makkelijk te corrigeren tijdens de nabewerking en in mijn ogen niet noemenswaardig.





De kleuren zijn enigszins onverzadigd en niet erg contrastrijk. Dit produceert een vintage look.





Tevens ongebruikelijk voor Zeiss glas is de afwezigheid van chromatische aberratie. Dit is echt zeer goed onder controle. Ik zou bijna zeggen dat het nagenoeg afwezig is. Hier presteert de lens dus duidelijk bovengemiddeld.



Flares en dergelijke wil je zoveel mogelijk ontwijken. Sterke zon geeft vreselijke flares of enorme afname van contrast. Het enige positieve is dat in sommige gevallen je alleen een afname in contrast hebt en er daardoor een soort haze ontstaat over de gehele foto. Dit geeft een contrastarm beeld dat er redelijk retro/vintage uit ziet.
Het eerste element ligt vrij diep in de lens. Hierdoor fungeert het eerste deel van de lens eigenlijk als een soort zonnekap, waardoor je relatief weinig last hebt van flares.







CONCLUSIE
Een van de hoofdredenen waarom ik de lens niet zou aanbevelen is de maximale diafragma-opening van F2.8. F2.8 is niet erg lichtsterk in vergelijking met F1.8 en zelfs F2.
Er is veel meer scherptediepte dan bij 50mm F1.8 en F2 lenzen, logisch. Dit betekent wel dat het onderwerp verder van de achtergrond af moet staan om weinig scherptediepte te creëren, in vergelijking met grotere maximale diafragmawaardes. Je ziet minder snel van die mooie bokehballen en de achtergrond kan onrustig worden omdat het niet genoeg uit focus is. F2.8 is toch veel minder veelzijdig dan F2 of F1.8 en dat merk je duidelijk. De lens schijnt wel zijn mannetje te staan op F5.6 tot F8, maar ja, er zijn maar weinig lenzen die dat niet doen….

Voor de rest produceert deze lens wel een karaktervol en vintage beeld. Samen met de aparte zeepbel achtige bokeh maakt wel dat de lens opvalt. Mocht je dus echt een vintage en relatief zacht resultaat nodig hebben met enigszins opvallende bokeh op 50mm met F2.8, dan is deze lens het overwegen waard. Misschien leuk voor video, als de bokeh niet te druk is daarvoor. Echter, zou ik iets kiezen wat gewoon onscherp is zonder de aparte zeepbel bokeh.

Dit is dus een lens waarbij je twee keer achter je oren moet krabben wil je tot aanschaf over gaan. In mijn ogen vallen de totale prestaties van de lens een beetje tegen en is dit een lens die ik niet snel zou aanbevelen.
Mocht je er een tegenkomen voor 20 euro kan je het erop wagen, voornamelijk voor het zeepbel bokeh effect bij wijd open diafragma. Echter, bedenk wel dat voor hetzelfde geld je een Mamiya/Ricoh/Yashica/Revuenon/etc hebt met een F waarde van F1.7/F1.8/F2, een lens die een stuk veelzijdiger is. Mocht je dus niet vast zitten aan het bokeh effect, zou ik iets anders zoeken.


Trouwens, als je helemaal goed gaat op de zeepbel bokeh, koop dan gewoon een 50mm F2.9 trioplan, die zijn nog enigszins te betalen, in vergelijking met de 100mm Trioplan, en produceert zeepbellen als een malle. Ze zijn echter wel erg zacht wijd open. Wil je toch wat goedkopers, zoek dan een 80mm F2.8 Pentacon projectielens, zit vaak bij een oude diaprojector. Een adaptertje, beetje ducttape en je hebt een lens die zich kan meten aan de 100mm Trioplan.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html


Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.


REVIEW - Carl Zeiss MC Flektogon 20mm F2.8

Door HackingDutchman op maandag 26 juli 2021 20:49 - Reacties (2)
Categorie: Lensreviews, Views: 1.004

Carl Zeiss Jena DDR MC Flektogon 20mm F2.8

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


Deze keer gaan we wijd, 20mm wijd. De Flektogon serie kent twee 20mm lenzen, de F4 en de F2.8 versie. Hier komt de 20mm F2.8 aan bod, de meest lichtsterke van de twee.

Voor mij ook een uitdaging om met iets te schieten dat zo wijd is. Normaal ga ik tot 35mm, en niet wijder. Het was echt even goed wennen om zo wijd te gaan. Architectuur heb ik hier niet, geen hoge gebouwen zoals in de randstad. De eerste keer ben ik maar aan kijken hoeveel bokeh ik kon creëren. Vervolgens ben ik een keer op jacht gegaan naar wat landschappen.

BOUWKWALITEIT
Een prachtige lens om alleen al naar te kijken. Door het grote voorste element met de paarse/oranje coating ziet het objectief er zeer fraai uit. De bouwkwaliteit complementeert dit geheel. Geen speling op rare plekken, soepele focus en soepel diafragma. Al met al een zeer fraai vormgegeven en solide gebouwd objectief.



Dit objectief bevat relatief veel glas en heeft, net zoals vele andere groothoekobjectieven, vaak last van enige haze en of schimmel. Let hier op bij de aankoop.
Gelukkig is zijn alle elementen te demonteren en kan het glas goed worden schoon gemaakt.
Tevens deze Flektogon, net als de zwarte Pancolar’s en andere zwarte Flektogon’s, heeft nog wel eens last van een slecht functionerend diafragma. Test het diafragma daarom veelvuldig tijdens de aankoop.



Bij dit exemplaar functioneert alles goed en is vrij van schimmel. Omdat de lens degelijk is gebouwd en ook na demontage weer zonder speling in elkaar gezet kan worden, bestempel ik de bouwkwaliteit van de lens erg goed. De lens voldoet zeker aan de kwaliteitseisen van de andere goed gebouwde Flektogon en Pancolar lenzen.
OPTISCHE KWALITEIT
Zeer opvallend is de scherptecirkel van de lens. De lens is scherp, wijd open, in het midden van het frame, middelste 20%. Daarbuiten neemt de scherpte heel snel af, tot niet bruikbare scherpte. Als er dingen worden gepositioneerd aan de randen van het frame, en er wat verder scherpgesteld wordt, zorgt de onscherpte aan de randen voor een lelijke vertekening van het beeld. Het lijkt dan uitgesmeerd en vervormd met een klein beetje chromatische aberratie.
Ook bij F5.6 en F8 is er nog steeds onscherpte bij de randen. Gelukkig praten we dan om de buitenste 10-15% van het gehele frame, dus naar mijn mening wel acceptabel voor zo’n oud objectief.
Als je weet dat het objectief zo presteert qua scherpte kun je de onscherpte gaan gebruiken in je compositie. Na een tijdje kon ik het wel waarderen. Het is wel minder veelzijdig, maar het onderwerp, in het midden van het frame, komt zo iets meer naar voren en het geheel ziet er eerder vintage uit. Zo leken de beelden van de tractor en het pad erg filmisch. Je ziet bijvoorbeeld vaak bij films geschoten met relatief oud anamorfisch én sferisch glas, erg onscherpe randen en vertekende lijnen. Het geeft veel karakter aan het beeld, maar kan ook afleiden. Je moet dus wel weten of het uitkomt in je frame of niet.











Vervorming is wel degelijk aanwezig. Er zit, zoals vaak te zien is bij groothoeklenzen, een klein golfpatroontje in. Na wat gespeel in Lightroom kan je dit rechttrekken. Het helpt heeeeeeel erg als je hiervoor een lenschart hebt, dan kan je precies alles afstellen op de lijnen. Zelf doe ik dit eigenlijk nooit bij vintage lenzen. De lenscorrectie functies van moderne lenzen zet ik vaak ook alleen maar aan bij landschappen, gebouwen of iets waar de lijnen exact recht moeten zijn. Vervormingen geven vaak ook wat karakter aan een beeld.
Opmerking: Tegenwoordig is het de trend om glas dat vervorming tegengaat, er volledig uit te laten. Dit wordt gedaan omdat dit in de nabewerking met één muisklik gecorrigeerd kan worden, of zelfs in de camera al. Zo worden lenzen compacter en kan er meer gefocust worden op scherpte en andere zaken. Het kan dus voorkomen dat je gigantisch overdreven vervormingen tegenkomt bij premium glas, maar dit is gedaan met een expliciete reden.

Vignetting valt mee voor een groothoek. Is er wel, maar niet zoveel als verwacht.



De bokeh ziet er enigszins hetzelfde uit als bij de Flektogon 35mm F2.4. Er zit tevens een kleine groene cirkel omheen, de ene keer wat beter zichtbaar dan de andere keren. Niet heel storend.



Chromatische aberratie is er vooral wijd open bij sterke contrasten, maar zelfs dan was het soms afwezig. Als je het diafragma een beetje dicht doet dan is nagenoeg geheel afwezig. Ik heb er in de foto’s niet voor hoeven corrigeren. Ook bij het shot van het blad in het bos met de lensflare erin, bij wijd open diafragma, was het niet te zien. Ik ben positief verrast over de prestaties die de lens hier laat zien.





De lens lijkt flares erg leuk te vinden. Hij produceert ze daarom al snel. Ze zien er gelukkig meestal best wel okee uit. Het kan dus ook wat toevoegen aan je shot. Echter, hij flared wel érg snel en relatief veel. Het is niet altijd even mooi en goed weg te halen. Je moet dus goed opletten over de positionering van de zon. Al met al zeer acceptabel, kijkende naar de leeftijd van de lens. Over de flares ben ik zeker niet ontevreden.









Kleuren vallen niet heel erg op. Worden redelijk neutraal weergegeven. Net als bij ander Zeiss glas is het eerder een tikkeltje kouder dan warmer. Bij het dichtdraaien van het diafragma neemt het contrast flink toe.



CONCLUSIE
De hekkensluiter in de Flektogon serie, aan de wijde kant. De 20mm F2.8 is de wijdste en meest lichtsterke optie. De lens presteert goed, op de randscherpte na. Het was enigszins te verwachten van zo’n oude en lichtsterke groothoek, we hebben het immers over de jaren 70, zo’n halve eeuw geleden. Al met al presteert de lens alsnog degelijk en produceert het karaktervolle beelden. Als je goed om weet te gaan met de randonscherpte kan de lens prachtige plaatjes opleveren die zeer filmisch ogen.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html

Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.

Prettige presets

Door HackingDutchman op donderdag 22 juli 2021 20:59 - Reacties (2)
Categorie: Fotografie, Views: 2.539

Fotograferen is leuk, bewerken vaak iets minder. Wat je ook doet in deze tijd, vaak kom je toch weer bij een computermonitor uit.
Echter, het is wel een inherent onderdeel van de fotografie. Vroeger in de donkere kamer, tegenwoordig veelal in Lightroom. Het nabewerken van een foto is al helemaal niet onontkoombaar als je in raw schiet, dan móét je achteraf wel iets doen met op zijn minst de kleuren.
Zo’n programma heeft tevens een nogal aardige leercurve. Er zijn talloze opties, van hooglichten tot kleuren in de hooglichten, van specifieke aanpassingen via een penseeltje tot automatische lenscorrecties. In het begin kost het nogal wat tijd om dit onder de knie te krijgen. Vaak denk je misschien zelfs, als je het hobbymatig doet, dat je niet 10 minuten per foto bezig wilt zijn om alles helemaal perfect in te stellen, want zo lang, of zelfs langer, kan het duren voordat je alles op elkaar afgestemd hebt.

Gelukkig zijn er ook nog presets, voorgeprogrammeerde instellingen die met één muisklik de foto omtoveren tot een écht prachtig plaatje. Hierna sta je uiteraard nog vrij om vanaf de gegeven presetinstellingen de puntjes nog even op de i te zetten. Ideaal voor een snellere workflow. Even met je muis over de presets zweven, in het voorbeelkader zie je een snelle interpretatie van hoe de foto er uit komt te zien, keuze maken, klik, wat kleine aanpassingen maken en klaar.

Af en toe hoor je nog mensen die niet nabewerken, vaak schieten die ook nog in jpg. ‘’Zo natuurlijk mogelijk resultaat’’ of ‘’Croppen maakt je lui’’. Dit kan ik enigszins begrijpen vanuit de nabewerkingshoek.
A: Desbetreffende bekende programma’s kosten geld. Capture one vanaf 23 euro per maand of eenmalig 349 euro voor één ‘’perpetual’’ eeuwigdurende versie, met de optie om die versie te upgraden als er een nieuwe versie uit is gekomen.
Lightroom is 12,09 euro per maand, inclusief Photoshop.
B: Voor iemand die niet handig is met computers, zijn deze programma’s vrij ingewikkeld.
C: Je wilt alleen foto’s schieten en hebt totaal geen zin in de nabewerking.
Over geld ga ik geen oordeel geven. Zelf ben ik echter geen fan van dingen in abonnementsvorm, maar begrijp ik wel dat wanneer je stukje software doorlopend updates krijgt en doorontwikkeld wordt, dit natuurlijk gewoon geld blijft kosten. Vanuit die redenatie vind ik het nog wel redelijk. De andere kant is dat abonnementsvormen financieel, nagenoeg áltijd, meer geld in het laatje opleveren dan een éénmalige aanschaf. Dit is ook een van de grootste redenen waarom steeds meer bedrijven alles in abonnementsvorm aanbieden of geen eens meer een andere mogelijkheid aanbieden.
Zelfs mensen met weinig computerkunde kunnen tegenwoordig wel de weg naar YouTube vinden, en zichzelf via dit platform enigszins wegwijs maken in Lightroom. Zo kunnen ze ook presets downloaden en installeren, waardoor de totale leercurve een stuk kleiner wordt. Klik en klaar.
Mocht je écht lui zijn, of slim, maar net hoe je het wilt zien, dan gebruik je Skylum Luminar AI. Artificial Intelligence, kunstmatige intelligentie, maakt alles beter. En zeg nu zelf, dit is een ideale toepassing voor AI. Voer de onbewerkte foto in en de bewerkte, analyseer, voilá. Voer daarna allemaal populaire bewerkte foto’s in, nagenoeg onbeperkt materiaal op het internet, en je kunt een goed algoritme creëren om foto’s te bewerken. Het programma ‘’gaat uit van presets’’. Je opent de foto, klikt op een ‘’style’’, vervolgens kan je nog wel veel individuele dingen aanpassen, dus niet alleen voor de luie fotograaf. Je kunt ook verder gaan en dingen selecteren om weg te halen, een hoofd, of dingen bijplaatsen, zoals de lucht of bergen in de achtergrond, en natuurlijk kan je ook zonnestralen toevoegen.

Zelf had ik in het begin een soort afkeer tegen presets, maakt het allemaal te makkelijk. Nou, dat is gelukkig ook zo. Echter, je staat nog altijd vrij om daarna meer dingen aan te passen en de eerste keuze voor desbetreffende preset maak je alsnog zélf. Tevens maakt dit de gehele workflow een stuk simpeler en sneller, zodat je meer tijd kan besteden aan foto’s schieten, of kleine details bewerken. Het eindresultaat wordt hier, naar mijn mening, eerder beter door dan slechter.

Toch wel heel prettig, die presets.


Hoe sta jij tegenover dingen zoals presets en Skylum Luminar AI? Laat het weten in de reacties.