Reviews van lenzen

REVIEW - Carl Zeiss Sonnar 135mm F3.5

Door HackingDutchman op maandag 23 augustus 2021 14:24 - Reacties (0)
Categorie: Lensreviews, Views: 640

Carl Zeiss Jena MC electric Sonnar 135mm F3.5

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.



Een veel voorkomende lens, de 135mm F3.5 Sonnar. Een standaard 135mm objectief met een niet zo’n heel sterk maximaal diafragma van F3.5.
De oplage van de 135mm F3.5 is rond de 333.000 exemplaren. De lens is geproduceerd in de M42 en Prakticar B mount, van eind jaren zestig tot en met 1988. Een zeer succesvolle lens, aan de gigantische oplage én de lange productietijd te zien. Eens kijken of de lens nu ook nog redelijk weet te presteren.

De lens kent concurrentie van exemplaren die wat lichtsterker zijn, zoals de Tair 11 en Meyer Optik Görlitz Orestor, beide 135mm F2.8, nou ja, de Tair schijnt 133mm te zijn, zal vast wel weer zo’n Russisch productiefoutje zijn... Naast deze twee wat bekendere 135/2.8 objectieven zijn er ook zat andere 135/2.8 lenzen van talloze merken.

In deze review behandelen we de electric MC Sonnar 135mm F3.5 versie. Een van de meest recente exemplaren, met de elektrische pinnetjes aan de achterzijde én multicoating.



BOUWKWALITEIT
De lens is licht doch solide gebouwd. Vergeleken met zijn directe concurrenten, die ik zet op de Tair 11 en de Orestor 135mm F2.8, is de lens een stuk kleiner en lichter. Ook is de minimale scherpstelafstand maar liefst een halve meter minder bij deze Sonnar, 1m in plaats van 1,5m.



De lens heeft een ingebouwde zonnekap. Een handige bijkomstigheid.

De lens is mooi zwart afgewerkt en alles loopt soepel. Het diafragma is nog wel een klein struikelpuntje bij de lens. Deze functioneert niet altijd naar behoren. Net als bij de Pancolar’s en de Flektogon’s is het nogal priegelig en kan zeer snel vastlopen. Let bij het aanschaffen ook specifiek of het diafragma wel helemaal open gaat, en niet dat de diafragmabladen nog net zichtbaar zijn.



Mits alles goed functioneert heb je een mooi compact en net afgewerkt lensje. Een goede bouwkwaliteit dus.

OPTISCHE KWALITEIT
De scherpte is excellent te noemen. In het midden ragscherp, aan de buitenzijde neemt de scherpte maar minimaal af. Een zeer indrukwekkend resultaat, of niet, want het diafragma is slechts F3.5 wijd open, dus mag het ook wel meteen scherp zijn.

De lens lijkt erg snel contrast te verliezen, ondanks de multi coating. Dit maakt het beeld vaak wat arm in contrast, maar zorgt wel voor een vintage effect. Als we het diafragma dichtknijpen, neemt het contrast toe en zijn er geen problemen meer met contrast-arme delen.
Dit is ook terug te zien bij de kleuren in het algemeen, die zijn wat aan de doffe kant, niet erg verzadigd. De kleurtint in het algemeen neigt, karaktereigenschap van Zeiss glas, naar de koude kant.









Weinig vignetting te zien op F3.5. De vignetting die aanwezig was verdwijnt snel bij een kleinere diafragmawaarde.







Waar de coating wel goed voor werkt, lijkt de chromatische aberratie te zijn. Deze is minimaal.




De bokehballen zijn zeer fraai. Tevens de algehele achtergrondonscherpte. Alles is én verloopt mooi zacht. Er zit zoals bij de Flektogon’s geen groene rand omheen. Deze bokehballen zijn wat neutraler en zachter in het algemeen. Ze trekken minder de aandacht naar zich toe.








Ik vond het moeilijk om op F3.5 uit de losse hand scherpe plaatjes te schieten. De ISO moet al snel vrij hoog en je moet echt goed stil staan. Ik denk niet dat er veel goeds uit was gekomen als er geen vijf-assige sensorstabilisatie in mijn body had gezeten.
In het verleden had ik minder moeite met 135/2.8 objectieven, die stap van F3.5 naar F2.8 scheelt in de praktijk aanzienlijk.



VERGELIJKING MET TAIR 11 & MEYER ORESTOR 135MM F2.8
Qua scherpte wint de Sonnar het met vlag en wimpel. Maar, hier zien we wel meteen wat die F2.8 ten opzichte van F3.5 inhoud. Duidelijk is dat de achtergrondonscherpte veel minder druk is, en zachter, bij beide F2.8 objectieven.
Doordat je op F3.5 méér scherptediepte hebt, krijg je meer te zien van de objecten in de achtergrond, daardoor is er meer ‘’textuur’’ aanwezig in de achtergrond, waardoor de achtergrond drukker wordt. Dit is doorgaans niet wat je wilt, als je je onderwerp wat wilt isoleren van de rest van je beeld.





Opvallend is het feit dat alle drie de lenzen nagenoeg geen verschil in kleurrendering vertonen. Normaal, als je testshots maakt met verschillende lenzen van hetzelfde frame, zie je vaak duidelijke verschillen.





De conclusie die hieraan verbonden kan worden is redelijk simpel. Hier verliest de Sonnar het eigenlijk op nagenoeg alle fronten, behalve zijn gewicht en compactheid. Beide de Orestor en Tair hebben perfect ronde diafragmabladen en zijn ook op F3.5 nog perfect rond. Tevens zijn ze dan ook scherper en komen ze dicht in de buurt bij de scherpte van de Sonnar op F3.5. Voor de rest heb je bij de F2.8 exemplaren meer speelruimte met licht én scherptedieptes. Voor mij dus een no-brainer om de Sonnar niet te kiezen.





In de laatste foto’s zie wat verschillen in contrastverlies. Let niet teveel op deze plaatjes, want het kan zijn dat de zon net iets anders door wat bladeren viel, kijk meer dan de andere karakteristieken van het beeld. Wel kan ik zeggen dat het contrastverlies van de lichtbron af, bij de Sonnar wel goed weergeeft wat ik in de praktijk telkens ook ervaarde, ook mét de zonnekap. Alleen wanneer ik mijn hand erboven hield ging dit soms weg. Bij de Tair en Orestor heb ik hier minder last van gehad. Deze fungeerden met een zonnekapje of hand erboven wat beter.



CONCLUSIE
Over het algemeen presteert de lens zeer goed. De prestaties in combinatie met het kleine formaat en lichte gewicht maakt de lens goed geschikt om even snel mee te nemen. Alleen het contrast-arme beeld bij wijd open diafragma in sommige gevallen, bij felle zon, valt enigszins tegen.

Jammer is het maximale diafragma van F3.5. Je bent hierdoor sneller gelimiteerd aan hogere ISO waarden, of een goed belichte scene, om bewegingsonscherpte tegen te gaan.
Mede door het maximale diafragma heeft de Sonnar het in mijn ogen niet gewonnen van zijn twee directe concurrenten. Deze bieden toch meer ademruimte, door het grotere maximale diafragma.

De prijs van de lens is in de laatste jaren redelijk gestegen. De prijs voor de ‘’beste’’ multi coated conventionele zwarte versie ligt op het moment van schrijven tussen de 120-200 euro.


*Reviews van de Tair 11-2 133mm F2.8 en Meyer Optik Görlitz Orestor 135mm F2.8 volgen spoedig.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html

Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.


REVIEW - Panagor PMC 24mm F2.5

Door HackingDutchman op zondag 15 augustus 2021 15:43 - Reacties (4)
Categorie: Lensreviews, Views: 970

Panagor PMC Auto Wide-Angle 24mm F2.5

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


Een vintage groothoeklens is moeilijk te vinden. Als ze al te vinden zijn, zijn ze vaak erg prijzig, soms enkele honderden euro’s. Een veel geziene brandpuntsafstand voor oude groothoeklenzen is 28mm, deze zijn overal te vinden voor spotgoedkope prijzen, maar ga je wijder dan 28mm dan wordt het een moeilijke zoektocht, en een stuk duurder.

Hier zijn we beland bij de middenweg tussen 28mm en 20mm, de 24mm. Deze 24mm is een lens die af en toe nog wel eens voorbij komt voor onder de 100 euro. Gemaakt in verscheidene mounts, zoals de Canon FD, Olympus OM, Konica AR, Nikon Ai, M42, Minolta SR en Pentax K. Zelf heb ik ze alleen nog maar voorbij zien komen in Pentax K en Canon FD mount.
Qua prijs dus een een goede optie voor een vintage groothoeklens, maar hoe zijn de prestaties?

BOUWKWALITEIT
Simpel en conventioneel gebouwd. Nauwelijks tot geen speling aanwezig in de focusring, diafragmaring én mount. Netjes afgewerkt met een redelijk tijdloos en weinig onderscheidend design.



Mijn exemplaar bevatte een hele lichte haze, alleen zichtbaar onder heel fel licht onder een bepaalde hoek. Er lijkt trouwens vaak wat haze te zitten in groothoeklenzen, maar als je de lens dan uit elkaar haalt, is er niets te zien. Zal vast iets te maken hebben met hoe het licht wordt gebroken door een groothoeklens.
Gelukkig zijn de lenselementen er makkelijk uit te halen. Een heel licht stroef plekje in de focus, als je er supersnel aan ging draaien. De bovenzijde is er ook makkelijk af te halen. Na wat zandkorreltjes verwijderd te hebben en het zichtbare gedeelte van de helicoid een beetje vet gevoerd te hebben, loopt het lensje weer als nieuw.



De lens is lekker klein en licht. De focus throw beslaat slechts één derde van de omtrek van de lens, je bent dus snel klaar met draaien. Zelf had ik wel een iets grotere focus throw willen hebben, om als het écht moet iets fijner scherp te kunnen stellen. Echter, ik heb er tijdens het fotograferen geen last van gehad.

Voor de bouwkwaliteit een dikke voldoende. Het is altijd een pré wanneer je makkelijk bij het glas kan komen, want bij oude groothoeklenzen is er vaak wat schoonmaakwerk benodigd.

OPTISCHE KWALITEIT
Wijd open is de lens scherp in het midden, aan de randen totaal niet. Het scherpe midden gedeelte is vrij klein, ik gok een 10-20 procent van het gehele beeld. Dit zorgt er tegelijkertijd voor dat een centraal onderwerp prachtig geïsoleerd wordt. Mocht je een landschap willen fotograferen, knijp hem dan dicht tot F5.6 of F8, want dan zijn ineens ook de randen goed scherp.












Vignetting is zeker aanwezig bij wijd open diafragma. Bij kleiner diafragma vervalt dit nagenoeg volledig. Vervorming valt relatief mee, al helemaal voor zo’n oud exemplaar. Er is een lichte bolling te zien in het midden en een klein golfpatroontje, zoals bij nagenoeg alle groothoeklenzen. Het is echter wel duidelijk aanwezig, mocht je perfecte plaatjes willen dan zul je het moeten rechttrekken tijdens de nabewerking.




De bokeh is lichtelijk apart te noemen, met alleen in het centrale deel een volledige cirkel en daarbuiten half afgekapte cirkels. De bokehballen zijn mooi zacht binnenin zonder uienringen, wel lijkt er een licht randje omheen te zitten. Gelukkig is het randje niet gekleurd, zoals we eerder van de Flektogon’s zagen. Dit maakt het resultaat iets neutraler en trekt iets minder de aandacht naar zich toe, maar het blijft mooi karaktervol.
De achtergrondonscherpte is vaak wel iets aan de drukke kant. Het loont dus om iets meer afstand tussen de achtergrond en het onderwerp te hebben, mocht je voor een zachte en onscherpte achtergrond gaan.











De kleurrendering ziet er redelijk neutraal uit. Niet te koud, niet te warm en niet te verzadigd.
Volgens mij is dit de eerste lens die nauwelijks tot geen last heeft van chromatische aberratie. Ik heb het niet kunnen ontdekken. Hier zijn we dus snel klaar. Hulde.







De coating werkt erg goed bij inkomend zonlicht, het contrast neemt nauwelijks af. Dit zorgt ervoor dat de lens ook bij fel licht prachtig contrast en kleuren behoudt. Lensflares zijn er alleen bij fel inkomend zonlicht, als je de zon in je beeld hebt. Ook bij deze lens zijn de lensflares best wel fraai, zoals je hieronder kan zien.





CONCLUSIE
Al met al ben ik zeer tevreden over de prestaties van het lensje. Samen met het feit dat het lekker compact is en geen contrast verliest bij inkomend zonlicht, is het zelfs goed te noemen.

Mocht je landschappen willen gaan schieten met de lens, dan loont het wel om eerst even van tevoren een paar testfoto’s te schieten van iets met vierkantjes of lijnen, zodat je voor de lens een lenscorrectieprofiel aan kan maken in bijvoorbeeld Lightroom, om dingen zoals een horizon recht te trekken. Doe je dit, dan heb je een volwaardige groothoeklens die voor landschappen vanaf F5.6 zeer goed presteert.

Wijd open moet je er wel rekening mee houden dat alleen het middelste deel van het beeld scherp is, maar tegelijkertijd zorgt de vignetting en randonscherpte ook voor een centraler onderwerp.

Met de prijs in het achterhoofd, onder de 100 euro, kan je eigenlijk geen buil vallen aan deze lens en is het zeker een exemplaar om naar uit te kijken, mocht je wat wijders dan 35mm willen gaan proberen.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html

Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.

REVIEW - Carl Zeiss Jena Flektogon 25mm F4

Door HackingDutchman op vrijdag 30 juli 2021 21:40 - Reacties (2)
Categorie: Lensreviews, Views: 1.148

Carl Zeiss Jena Flektogon 25mm F4

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


De Flektogon (35mm film of ‘’full-frame’’) serie telt een aantal groothoeklenzen in de bandbreedte van 35mm tot 20mm. De 35mm en de 20mm versies zijn relatief bekend, maar daarnaast is er ook nog een 25mm versie. De 25mm lijkt in eerste instantie een ondergeschoven kindje. Er is in tegenstelling tot de 20mm en 35mm versies maar één 25mm versie, een met een maximaal diafragma van F4.

Er hangt iets mysterieus over de lens. Als je op het internet gaat zoeken over informatie over de 25mm Flektogon, kom je bij lange niet zo snel zo ver als bij de 20mm en 35mm versies. Tevens lijkt deze lens de meest zeldzame van de hele reeks. Ze komen niet vaak voorbij, maar dat komt de 20/2.8 eigenlijk ook niet.

Er schijnen er 19.380 gebouwd te zijn in zeven jaren tijd. Daarna stopte de productie, vanwege de snelle ontwikkelingen in het optische veld. Dat maakte de lens toen vrij snel ‘’verouderd’’.
Even snel ter vergelijking:
20/4: 49.000
20/2.8: 72.800
35/2.8: 196.000
35/2.4: 209.000 (M42 versie)
Er kan dus oprecht worden geconcludeerd dat dit een lens is die wat minder vaak voorkomt dan de rest van de Flektogon serie.

Ook van deze lens zijn er verscheidene gedaantes. Zebra, conventioneel zwart en zwart met een stukje (nep?)leer om de focusring. Ik zag één foto voorbijkomen van een zilveren exemplaar, echter, dit kan ook iemand zijn geweest die de lens heeft gepolijst, of een speciale versie voor iemand van Zeiss zelf. Qua mounts zijn de standaarden van de Flektogon serie uiteraard ook weer vertegenwoordigd, met een M42, Exakta en Praktina mount.



We doen het vandaag met een zebra versie. Het glas is schoon, de behuizing heeft minimale gebruikssporen, de focus loopt soepel en de lens rammelt niet. De focus kan ook hier van lekker dichtbij, +- 20cm, naar verder dan oneindig. De scherpstelnummertjes komen in het verre bereik nét niet overeen met de daadwerkelijke scherpstelafstand. Geen probleem, want ik stel toch altijd scherp door de zoeker heen, plus het feit dat je een breder bereik hebt dan aangegeven op lens, win win. Ik heb eigenlijk nog nooit de afstandsnummertjes op een lens gebruikt om scherp te stellen, jullie wel?

Na de 20mm F2.8 gaan we dus weer een stukje minder wijd, 5mm om precies te zijn. Eens kijken of deze brandpuntsafstand iets universeler is.
BOUWKWALITEIT
De bouwkwaliteit van de lens is zeer netjes. Geen rammelende onderdelen en alles werkt vrij soepel na een smeerbeurtje. Ook hier kun je makkelijk bij alle delen van het glaswerk komen om alles te ontdoen van eventuele schimmel die zich heeft opgebouwd. De lens kwam met wat haze, maar dat viel dus goed te verwijderen.
Er lijkt een enkele laag coating op te zitten, geen multicoating dus deze keer.

Opvallend is dat het diafragmamechanisme in deze lens wat beter lijkt dan bij de andere Flektogon lenzen. Hij lijkt wat robuuster en niet zoveel te vertrouwen op kleine plastic onderdeeltjes.

De bouwkwaliteit is dus zeker goed te noemen.

OPTISCHE KWALITEIT
De scherpte is uitmuntend. In het midden is de lens écht rétescherp. Zo scherp dat het mij verbaasde. Jawel, volledig ingezoomd op 42MP tot 100 procentpunten op F4 in het midden van het beeld is de lens super scherp. Dit heb ik niet vaak meegemaakt. Gelukkig maar, want naar mijn mening mag een lens op F4 sowieso zeer scherp zijn.
De scherpte neemt maar langzaam af bij de randen, een zeer goed resultaat. Er is wel sprake van flinke vignetting op F4. De vignetting neemt erg af als je het diafragma ietsjes dichtknijpt, maar de scherpteverdeling blijft nagenoeg gelijk. Wil je de randen ook scherp hebben, dan moet je het diafragma flink dichtdraaien.














Ook bij deze lens is de minimale focusafstand zeer minimaal, een zeer nette 20cm. Je kan dus gerust nog genieten van de bokeh die deze lens kan produceren. De korte focusafstand maakt dat de lens een stuk veelzijdiger wordt. De lenzen in de Flektogon serie staan bekend om hun minimale scherpstelafstand, deze lens hoort daar dus ook bij.









Qua kleuren valt ook deze 25mm Flektogon niet ver buiten de line up. Redelijk neutraal, tikkeltje aan de koude kant. De lens lijkt wel iets meer contrast te laten zien. Dit komt waarschijnlijk doordat het diafragma pas op F4 begint, en niet op F2.8. Het contrast neemt altijd toe naarmate je het diafragma verder dichtdraait.











De bokeh is niet bijzonder. Vergelijkbaar met de rest van de Flektogon’s. Vaak is een kleine groene rand om de bokehballen te zien, het lijkt in sommige gevallen zelfs een beetje zeepbel achtig. De achtergrondonscherpte is wel zacht, mits er genoeg afstand van de achtergrond tot het onderwerp is. De lens produceert over het algemeen een fraaie achtergrondonscherpte.



Chromatische aberratie is minimaal. Mocht het er zijn, dan is het nagenoeg altijd volledig weg te halen met de standaard ‘’Remove chromatic aberration’’ knop in Lightroom. Zeer goede prestaties van de lens op dit gebied.





Vignetting is ook aanwezig bij dit groothoek exemplaar. Wijd open valt het reuze mee en is het niet meer dan bij de gemiddelde vintage lens. Voor zo’n oude groothoek valt het zelfs goed te noemen. Als we het diafragma wat verder dichtknijpen dan wordt het minder.
Voor de vervorming lijkt hetzelfde te gelden, wel aanwezig, maar niet heel veel. De muur blijft redelijk recht. Ook hier een zeer net resultaat.







Flaren doet deze lens ook. Je verliest gelukkig weinig contrast en vaak zien de flares er best wel mooi uit. Echter, de lens kan ook heel lelijk flaren. Dit was nagenoeg altijd op te lossen door de hand er net iets boven te houden. Het grappige was dat ik met mijn hand vaak kon kiezen tussen álle flares, alléén een streep van bolletjes of géén flares.





CONCLUSIE
Een lens die overal goed presteert. Scherp, zachte achtergrondonscherpte, weinig chromatische aberratie, acceptabele vignetting en relatief weinig vervorming. Enige minpunt is de maximale diafragma-opening van F4. Als deze lens ook in F2.8 was geproduceerd zou dit waarschijnlijk een regelrechte uitblinker zijn. Echter, de lens is ook met F4 nog goed te gebruiken. Door de geweldige minimale scherpstelafstand kan je alsnog prachtige bokeh creëren.


We zijn op het einde gekomen van de full frame Flektogon serie. Niet helemaal in de perfecte volgorde, maar we hebben alle brandpuntsafstanden gehad, 20/F2.8 - 25/F4 - 35/F2.4. Alle presteerden zeer goed en hebben hun plaats in de bekendere vintage lenzen lijst zeker verdiend. Ze zijn dus niet voor niets zo bekend. De serie zou volledig zijn als er ook nog een 25/F2.8 geweest zou zijn, maar helaas ontbreekt die. Wat opvalt bij alle lenzen is de bokeh, die is redelijk gelijk, met een klein groen randje eromheen. Tevens de minimale scherpstelafstand, die is bij alle lenzen zeer goed.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html


Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.

*Interessant leesvoer over Zeiss, Flektogon en de 25mm versie:
https://zeissikonveb.de/ (alles over Duitse lenzen en de geschiedenis ervan, ultieme site , ultieme leestip!)
http://www.nadir.it/ob-fot/zeiss_flektogon/flektogon1.htm
http://www.nadir.it/ob-fot/zeiss_flektogon/flektogon2.htm
https://casualphotophile....ss-flektogon-lens-review/

REVIEW - Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8

Door HackingDutchman op woensdag 28 juli 2021 15:33 - Reacties (0)
Categorie: Lensreviews, Views: 812

Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


Een veel geziene lens, de Carl Zeiss Jena Tessar 50mm F2.8. Ze zijn er in veel verschillende soorten, van glimmend aluminum, met rode T en zonder, tot zwarte meer conventioneel uitziende exemplaren.
Je hebt de:
-Vooroorlogse rangefinder versie
-Naoorlogse zilveren versie, 1950-1954
-Vorwahlspringblende zilveren versie, 1954-1958
-Laatste zilveren versie, 1956-1969
-Zebra versie, 1966-1975
-Zwarte versie, meest recent, 1984-1990



Hier kijken we naar de Vorwahlspringblende versie uit 1954-1958, te zien in de foto's.
In het verleden heb ik nog de naoorlogse versie gehad, ding was héél klein en licht, een zebra versie en een aantal zwarte versies. Van allemaal was ik niet onder de indruk en heb er nooit één in mijn persoonlijke collectie gehad. De PentaxForums score van deze lens is vrij hoog, is dat ook zo als we een beetje kritisch naar de prestaties gaan kijken? We gaan het zien.

BOUWKWALITEIT
De bouwkwaliteit van de lens is zeer goed te noemen. Alles is ook onderhuids goed te maken en de lens zit niet te ingewikkeld in elkaar. Er zit geen speling op onderdelen van de lens en ook na 63 jaar functioneert de lens nog naar behoren.



De buitenzijde is van van blank aluminium en ziet er mede daardoor opvallend uit. De focus loopt soepel, maar niet zo soepel als vintage lenzen die wat later geproduceerd zijn, ook niet na een smeerbeurt. Het diafragma bestaat uit een preset diafragma, wat we ook kennen van de 58mm Biotar. Je drukt de diafragmaring in, draait hem naar desbetreffende F-waarde en je kan de ring loslaten. Als je weer aan de ring draait zonder hem in te drukken beweegt het diafragma mee. Om het diafragma te laten functioneren moet de pin onderaan de lens, op de mount, ingedrukt zijn.



Mijn ervaringen met de Tessar lensjes qua bouwkwaliteit zijn goed, op één versie na, de meest recent geproduceerde zwarte versie. Deze dingen konden rammelen en voelden ook nog eens zeer goedkoop aan. Let er bij deze versie dus extra goed op of de lens nog een beetje solide aanvoelt en presteert.

OPTISCHE KWALITEIT
Met een maximaal diafragma van F2.8 zou je verwachten dat deze lens wijd open al scherp is, maar dat is helaas niet het geval. De scherpte wijd open is bruikbaar, maar ook niet veel meer in mijn opinie. Dit valt enigszins tegen. Echter, voor portretten is enige zachtheid soms vereist, dan kun je deze lens prima gebruiken.





De scherpte is er in het middelste deel van het beeld en neemt af naar de randen toe. De scherpte neemt vrij geleidelijk af en niet te direct. Aan de buitenranden is de scherpte niet echt bruikbaar meer, maar het valt alleszins mee voor een vintage lens.




De achtergrondonscherpte is redelijk anders dan dat je normaal van Zeiss glas verwacht. De bokeh is namelijk bubbel-achtig, zoals je misschien wel kent van de Meyer Optik Trioplan serie. Dat is niet vreemd, want deze zeepbel-achtige bokeh komen we vaker tegen bij lenzen met een ‘’triplet’’ design, denk aan de befaamde ‘’trio’’plan serie en ook de veel geziene Meyer Optik Domiplan. Een nadeel van deze designformule is echter wel de relatief slechte lichtsterkte en het niet zo scherpe beeld wijd open. Dat zien we hier duidelijk ook terug.
Door de maximale diafragma-opening van F2.8 is de bokeh bij close-up shots een beetje druk, omdat er te veel scherptediepte aanwezig is. De achtergrond moet namelijk wat verder van het onderwerp weg staan om een kleinere scherptediepte te creëren, in vergelijking met bijvoorbeeld een F1.8 lens.
Als de achtergrond voldoende ver weg staat, blijft de achtergrondonscherpte relatief druk, niet zo zacht. Je moet dus goed rekening houden met dat de achtergrond niet te veel afleidt.










Ik kon nauwelijks vervorming waarnemen toen ik de muur op de foto nam. De lens presteert op dit punt dus erg goed.
Vignetting in de hoeken is er wel, maar niet veel. Makkelijk te corrigeren tijdens de nabewerking en in mijn ogen niet noemenswaardig.





De kleuren zijn enigszins onverzadigd en niet erg contrastrijk. Dit produceert een vintage look.





Tevens ongebruikelijk voor Zeiss glas is de afwezigheid van chromatische aberratie. Dit is echt zeer goed onder controle. Ik zou bijna zeggen dat het nagenoeg afwezig is. Hier presteert de lens dus duidelijk bovengemiddeld.



Flares en dergelijke wil je zoveel mogelijk ontwijken. Sterke zon geeft vreselijke flares of enorme afname van contrast. Het enige positieve is dat in sommige gevallen je alleen een afname in contrast hebt en er daardoor een soort haze ontstaat over de gehele foto. Dit geeft een contrastarm beeld dat er redelijk retro/vintage uit ziet.
Het eerste element ligt vrij diep in de lens. Hierdoor fungeert het eerste deel van de lens eigenlijk als een soort zonnekap, waardoor je relatief weinig last hebt van flares.







CONCLUSIE
Een van de hoofdredenen waarom ik de lens niet zou aanbevelen is de maximale diafragma-opening van F2.8. F2.8 is niet erg lichtsterk in vergelijking met F1.8 en zelfs F2.
Er is veel meer scherptediepte dan bij 50mm F1.8 en F2 lenzen, logisch. Dit betekent wel dat het onderwerp verder van de achtergrond af moet staan om weinig scherptediepte te creëren, in vergelijking met grotere maximale diafragmawaardes. Je ziet minder snel van die mooie bokehballen en de achtergrond kan onrustig worden omdat het niet genoeg uit focus is. F2.8 is toch veel minder veelzijdig dan F2 of F1.8 en dat merk je duidelijk. De lens schijnt wel zijn mannetje te staan op F5.6 tot F8, maar ja, er zijn maar weinig lenzen die dat niet doen….

Voor de rest produceert deze lens wel een karaktervol en vintage beeld. Samen met de aparte zeepbel achtige bokeh maakt wel dat de lens opvalt. Mocht je dus echt een vintage en relatief zacht resultaat nodig hebben met enigszins opvallende bokeh op 50mm met F2.8, dan is deze lens het overwegen waard. Misschien leuk voor video, als de bokeh niet te druk is daarvoor. Echter, zou ik iets kiezen wat gewoon onscherp is zonder de aparte zeepbel bokeh.

Dit is dus een lens waarbij je twee keer achter je oren moet krabben wil je tot aanschaf over gaan. In mijn ogen vallen de totale prestaties van de lens een beetje tegen en is dit een lens die ik niet snel zou aanbevelen.
Mocht je er een tegenkomen voor 20 euro kan je het erop wagen, voornamelijk voor het zeepbel bokeh effect bij wijd open diafragma. Echter, bedenk wel dat voor hetzelfde geld je een Mamiya/Ricoh/Yashica/Revuenon/etc hebt met een F waarde van F1.7/F1.8/F2, een lens die een stuk veelzijdiger is. Mocht je dus niet vast zitten aan het bokeh effect, zou ik iets anders zoeken.


Trouwens, als je helemaal goed gaat op de zeepbel bokeh, koop dan gewoon een 50mm F2.9 trioplan, die zijn nog enigszins te betalen, in vergelijking met de 100mm Trioplan, en produceert zeepbellen als een malle. Ze zijn echter wel erg zacht wijd open. Wil je toch wat goedkopers, zoek dan een 80mm F2.8 Pentacon projectielens, zit vaak bij een oude diaprojector. Een adaptertje, beetje ducttape en je hebt een lens die zich kan meten aan de 100mm Trioplan.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html


Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.


REVIEW - Carl Zeiss MC Flektogon 20mm F2.8

Door HackingDutchman op maandag 26 juli 2021 20:49 - Reacties (2)
Categorie: Lensreviews, Views: 1.004

Carl Zeiss Jena DDR MC Flektogon 20mm F2.8

Geeft de browser de foto's in de review niet goed weer? Selecteer dan de lezerweergave in uw browser.


Deze keer gaan we wijd, 20mm wijd. De Flektogon serie kent twee 20mm lenzen, de F4 en de F2.8 versie. Hier komt de 20mm F2.8 aan bod, de meest lichtsterke van de twee.

Voor mij ook een uitdaging om met iets te schieten dat zo wijd is. Normaal ga ik tot 35mm, en niet wijder. Het was echt even goed wennen om zo wijd te gaan. Architectuur heb ik hier niet, geen hoge gebouwen zoals in de randstad. De eerste keer ben ik maar aan kijken hoeveel bokeh ik kon creëren. Vervolgens ben ik een keer op jacht gegaan naar wat landschappen.

BOUWKWALITEIT
Een prachtige lens om alleen al naar te kijken. Door het grote voorste element met de paarse/oranje coating ziet het objectief er zeer fraai uit. De bouwkwaliteit complementeert dit geheel. Geen speling op rare plekken, soepele focus en soepel diafragma. Al met al een zeer fraai vormgegeven en solide gebouwd objectief.



Dit objectief bevat relatief veel glas en heeft, net zoals vele andere groothoekobjectieven, vaak last van enige haze en of schimmel. Let hier op bij de aankoop.
Gelukkig is zijn alle elementen te demonteren en kan het glas goed worden schoon gemaakt.
Tevens deze Flektogon, net als de zwarte Pancolar’s en andere zwarte Flektogon’s, heeft nog wel eens last van een slecht functionerend diafragma. Test het diafragma daarom veelvuldig tijdens de aankoop.



Bij dit exemplaar functioneert alles goed en is vrij van schimmel. Omdat de lens degelijk is gebouwd en ook na demontage weer zonder speling in elkaar gezet kan worden, bestempel ik de bouwkwaliteit van de lens erg goed. De lens voldoet zeker aan de kwaliteitseisen van de andere goed gebouwde Flektogon en Pancolar lenzen.
OPTISCHE KWALITEIT
Zeer opvallend is de scherptecirkel van de lens. De lens is scherp, wijd open, in het midden van het frame, middelste 20%. Daarbuiten neemt de scherpte heel snel af, tot niet bruikbare scherpte. Als er dingen worden gepositioneerd aan de randen van het frame, en er wat verder scherpgesteld wordt, zorgt de onscherpte aan de randen voor een lelijke vertekening van het beeld. Het lijkt dan uitgesmeerd en vervormd met een klein beetje chromatische aberratie.
Ook bij F5.6 en F8 is er nog steeds onscherpte bij de randen. Gelukkig praten we dan om de buitenste 10-15% van het gehele frame, dus naar mijn mening wel acceptabel voor zo’n oud objectief.
Als je weet dat het objectief zo presteert qua scherpte kun je de onscherpte gaan gebruiken in je compositie. Na een tijdje kon ik het wel waarderen. Het is wel minder veelzijdig, maar het onderwerp, in het midden van het frame, komt zo iets meer naar voren en het geheel ziet er eerder vintage uit. Zo leken de beelden van de tractor en het pad erg filmisch. Je ziet bijvoorbeeld vaak bij films geschoten met relatief oud anamorfisch én sferisch glas, erg onscherpe randen en vertekende lijnen. Het geeft veel karakter aan het beeld, maar kan ook afleiden. Je moet dus wel weten of het uitkomt in je frame of niet.











Vervorming is wel degelijk aanwezig. Er zit, zoals vaak te zien is bij groothoeklenzen, een klein golfpatroontje in. Na wat gespeel in Lightroom kan je dit rechttrekken. Het helpt heeeeeeel erg als je hiervoor een lenschart hebt, dan kan je precies alles afstellen op de lijnen. Zelf doe ik dit eigenlijk nooit bij vintage lenzen. De lenscorrectie functies van moderne lenzen zet ik vaak ook alleen maar aan bij landschappen, gebouwen of iets waar de lijnen exact recht moeten zijn. Vervormingen geven vaak ook wat karakter aan een beeld.
Opmerking: Tegenwoordig is het de trend om glas dat vervorming tegengaat, er volledig uit te laten. Dit wordt gedaan omdat dit in de nabewerking met één muisklik gecorrigeerd kan worden, of zelfs in de camera al. Zo worden lenzen compacter en kan er meer gefocust worden op scherpte en andere zaken. Het kan dus voorkomen dat je gigantisch overdreven vervormingen tegenkomt bij premium glas, maar dit is gedaan met een expliciete reden.

Vignetting valt mee voor een groothoek. Is er wel, maar niet zoveel als verwacht.



De bokeh ziet er enigszins hetzelfde uit als bij de Flektogon 35mm F2.4. Er zit tevens een kleine groene cirkel omheen, de ene keer wat beter zichtbaar dan de andere keren. Niet heel storend.



Chromatische aberratie is er vooral wijd open bij sterke contrasten, maar zelfs dan was het soms afwezig. Als je het diafragma een beetje dicht doet dan is nagenoeg geheel afwezig. Ik heb er in de foto’s niet voor hoeven corrigeren. Ook bij het shot van het blad in het bos met de lensflare erin, bij wijd open diafragma, was het niet te zien. Ik ben positief verrast over de prestaties die de lens hier laat zien.





De lens lijkt flares erg leuk te vinden. Hij produceert ze daarom al snel. Ze zien er gelukkig meestal best wel okee uit. Het kan dus ook wat toevoegen aan je shot. Echter, hij flared wel érg snel en relatief veel. Het is niet altijd even mooi en goed weg te halen. Je moet dus goed opletten over de positionering van de zon. Al met al zeer acceptabel, kijkende naar de leeftijd van de lens. Over de flares ben ik zeker niet ontevreden.









Kleuren vallen niet heel erg op. Worden redelijk neutraal weergegeven. Net als bij ander Zeiss glas is het eerder een tikkeltje kouder dan warmer. Bij het dichtdraaien van het diafragma neemt het contrast flink toe.



CONCLUSIE
De hekkensluiter in de Flektogon serie, aan de wijde kant. De 20mm F2.8 is de wijdste en meest lichtsterke optie. De lens presteert goed, op de randscherpte na. Het was enigszins te verwachten van zo’n oude en lichtsterke groothoek, we hebben het immers over de jaren 70, zo’n halve eeuw geleden. Al met al presteert de lens alsnog degelijk en produceert het karaktervolle beelden. Als je goed om weet te gaan met de randonscherpte kan de lens prachtige plaatjes opleveren die zeer filmisch ogen.


Andere reviews:
Tweakers Weblog, meer lensreviews, ook van vintage exemplaren.
https://hackingdutchman.tweakblogs.net/

Sirui 50mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...ns-134x-sony-e-mount.html

Sirui 75mm f/1.8 Anamorphic 1.33X
https://tweakers.net/prod...anamorphic-lens-133x.html

Zeiss Planar 50mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...nar-t-fe-50mm-f14-za.html

Sigma Art 35mm f/1.2
https://tweakers.net/prod...-12-dg-dn-art-sony-e.html

Zeiss Distagon 35mm f/1.4
https://tweakers.net/prod...eiss-fe-35mm-f-14-za.html

Helios 44-2 58mm f/2
https://tweakers.net/productreview/174601/helios-44-2.html


*Gebruikt in combinatie met een Sony A7RII.